| Historia kawy |
|
Według jednej z legend kawę odkryły... kozy, które po zjedzeniu owoców z krzewu kawowca brykały bardziej niż zwykle co zastanowiło ich pasterza, który również spróbował czerwonych owoców i poczuł się ożywiony, zapomniał o zmęczeniu i chęci snu. Inna legenda mówi, że kawę odkryli mnisi w Etiopii, którzy przygotowywali wywar z owoców kawy aby móc spędzać długie nocne godziny na modlitwach. Tak więc ojczyzną gospodarczo użytecznego rodzaju Coffea jest wschodnia i centralna Afryka. Od najdawniejszych czasów zbierano owoce kawy podobne do wiśni w południowo-zachodniej Abisynii. Nazwę swą (etymologiczną) wzięła kawa od starego arabskiego słowa "gahwa" lub "kahwa", co znaczy usuwający zmęczenie (siła). Wyraz "kawa" oznacza zarówno drzewo lub krzak kawowy, owoce, ziarno, jak i napój otrzymywany z uprażonego ziarna. Początkowo owoce drzewa kawowego służyły jako pożywienie. Owoców kawy używano również do przygotowywania napoju. W tym celu zbierano dojrzałe, lecz nie zaschnięte owoce, zalewano je zimną wodą i doprowadzano do fermentacji, uzyskując "kawowe wino". Kolejnym sposobem przyrządzania kawowego napoju było zalewanie suchych owoców zimną wodą, macerowanie ich przez jakiś czas i picie tak otrzymanego napoju. Podobny napój przygotowywano też z pokruszonych owoców. Trudno dociec, kto pierwszy uprażył ziarno. Może to niedoświadczona dziewczyna przygotowując "kawową zupę" przypaliła ją w kotle i zwęgliła ziarno? Wprawdzie pierwsza wzmianka o prażonej kawie pochodzi z 575 r., ale długo jeszcze używano surowego ziarna kawy jako pożywienia i naparu. Do około 1000 roku te kawowe napoje przyrządzano na zimno. Gorący napój zaczęto podawać dopiero w średniowieczu. Przez chrześcijan kawa długo uznawana była za napój szatański (bo pochodzący z krajów arabskich). Dyskusje musiał rozstrzygnąć w XVI w. papież Klemens VIII, któremu kawa zasmakowała jednak, wobec czego uznał, że "szatana trzeba wypędzić, a kawę uczynić napojem chrześcijan". Powodzenie, jakim zaczęła cieszyć się kawa sprawiło, że zainteresowały się nią Holandia, Anglia, Francja, Portugalia, Hiszpania - kraje posiadające kolonie. Kawę uprawiano na Półwyspie Arabskim, Cejlonie, na początku XVII wieku dotarła do Indii, później na Jawę i byłych Holenderskich Indii Wschodnich. Na początku XVIII wieku kawa trafiła do Ameryki, pierwsze plantacje powstały w Gujanie Holenderskiej, następne w Gujanie Francuskiej i Brazylii. Kawa dotarła również do posiadłości hiszpańskich - na Kubę, Gwatemalę, Salwador, Nikaraguę, Puerto Rico, Kostarykę i do Meksyku. Plantacje zakładano w koloniach angielskich: Jamajce i Brytyjskich Indiach Zachodnich, a na przełomie XVIII i XIX wieku rozpoczęto uprawę kawy w Wenezueli i Kolumbii, następnie w Krajach Ameryki Środkowej, Kongo, Brytyjskiej Afryce Wschodniej i Francuskiej Afryce Zachodniej. Kawa dotarła do Europy za pośrednictwem dyplomatów i kupców, a w XVII wieku znana była już na całym kontynencie. W 1625 roku otwarto pierwszą kawiarnię w Wenecji, następne w Anglii, Francji, Niemczech, Austrii, Czechach, a w 1724 roku w Warszawie. Sprowadzenie kawy do Europy Środkowej przypisuje się Polakowi - Franciszkowi Kulczyckiemu, który uczestniczył w wyprawie na Wiedeń Jana III Sobieskiego i w nagrodę otrzymał zapasy kawy zdobyte w obozie Kara Mustafy oraz przywilej założenia pierwszej kawiarni w Wiedniu. Pierwszą kawiarnię w Warszawie otworzył kupiec francuskiego pochodzenia Duval, następne były: włoska, francuska, wenecka, saska, niemiecka - zakładali je kupcy obcego pochodzenia. Szybko nastąpił rozkwit kawiarni, zlokalizowane były przy wszystkich ważniejszych ulicach stolicy, a wiele z nich odegrało ważną rolę w życiu społecznym, kulturalnym, a nawet politycznym. |
| « poprzedni artykuł |
|---|
